بررسی و اولویت بندی تنش های ژئوپلیتیکی اثرگذار بر
گسترش نفوذ ایران شیعی در کشورهای اسلامی پیرامونی
شهناز بازدار، دکتری جغرافیای سیاسی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد
علوم و تحقیقات،تهران،ایران
پذیرش 30/2/1396چاپ شده در
:
مجله ی پژوهش های سیاسی جهان اسلام-سال ششم-شماره دوم-تابستان
95-صص171-155
چکیده
ایران، شیعی ترین کشور اسلامی است که به دلیل ماهیت مذهبی حکومت خود، تمایل
به گسترش نفوذ و ترویج شعائر شیعی در سرزمین های دیگر بویژه کشورهای همجوار اسلامی
دارد). اما فضای سرزمینی ایران، فراخور جغرافیا و تاریخ پیچیده و متشنج، دربردارنده
ی مسائل گوناگون ژئوپلیتیکی است که می تواند در روابط ایران با کشورهای پیرامونی،
تأثیرگذار باشد و مانعی برای گسترش نفوذ ایران در این کشورها شود. بررسی و مطالعه ی
دقیق این عوامل، یکی از ضروریات جهت مناسبات پایدار و سازنده با همسایگان اسلامی
است. در این راستا، تحقیق حاضر با اتخاذ یک رویکرد علمی در استفاده از دیدگاههای
نظری در زمینه ی عوامل تنش بین کشورها به بررسی عوامل ژئوپلیتیکی تنش اثر گذار در
روابط ایران و کشورهای اسلامی پیرامونی پرداخته که بصورت ترکیبی، یعنی توصیفی
– تحلیلی و
پیمایشی و با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای و میدانی از طریق پرسشنامه و تکنیک
MCDM
(از
نوع ( AHPدر صدد
پاسخگویی به این سؤال است که، مهمترین عوامل ژئوپلیتیکی تنش آفرین و اثرگذار در
گسترش نفوذ ایران در کشورهای اسلامی پیرامونی بر حسب اولویت
کدامند؟
در
نتایج حاصل از پژوهش حاضر، مجموعاً 11 عامل تنش زا شناسایی شده و در اولویت بندی
آنها در زمینه ی ایجاد تنش نیز، عامل A8'(تعارضات
ایدئولوژیک)' به عنوان
مهمترین عامل تنش آفرین بین ایران و کشورهای اسلامی پیرامونی در اولویت اول قرار
گرفت.
واژگان کلیدی: تنش، ایران
شیعی، کشورهای اسلامی پیرامونی، MCDM
