چاپ شده در:
مجله مطالعات اوراسیای مرکزی دوره 9 شماره 2)سال 94
تدوین و اولویت
بندی راهبردهای مناسب مدیریت دریای خزر
با ترکیبی از روش SWOT و ANP
فازی
شهناز بازدار، دکترای جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات
تهران
چکیده
بحث مدیریت بهینه
ی دریای خزر، جهت توسعه ی منابع با هدف پایداری و بهره وری صلح آمیز و مشارکتی و
نیز کاهش تنش های سیاسی و ایجاد امنیت پایدار با توجه به تعارضات موجود، مهم ترین
مسأله ی پیش رو در این حوزه می باشد . حال مسأله این است که با
توجه به شرایط کنونی دریای خزر برای ایجاد همگرایی و تفاهم بین کشورهای ساحلی در
خصوص اداره ی اصولی دریا چه راهبردهایی جهت مدیریت دریای خزر می توانند مناسب
باشند. بنابراین با هدف ارائۀ یک رویکرد تصمیم گیری چند معیاره در این راستا با
بررسی ادبیّات و یافته های تحقیق و با نظر خبرگان در حوزه ی مورد مطالعه با روش
SWOT، 8 نقطه قوت، 4 نقطه ضعف، 5
فرصت و 5 تهدید شناسایی و هم چنین 10 راهبرد مناسب و کاربردی ارائه گردید و در
نهایت این راهبردها با استفاده از روش ANP و تحت شرایط عدم قطعیت به
صورت فازی رتبه بندی شدند. روش این پژوهش، ترکیبی( توصیفی- تحلیلی و پیمایشی) و روش
حل مسائل از نوع تصمیم گیری چند معیاره می باشد. نتایج حاصله از پرسش نامه مقایسات
زوجی نشان می دهد که راهبرد 'اتخاذ رویکرد مدیریت سیستمی و اشتراکی منابع دریا از
سوی همه ی دول ساحلی' و 'تمرکز بر رهیافت چند جانبه گرایی' به ترتیب در رتبه اول و دوم و سایر
راهبردها در رتبه های بعدی قرار گرفتند.
واژگان کلیدی: دریای خزر، مدیریت،
راهبرد، SWOT، ANP فازی.
